تاريخ انتشار: 11 فروردین 1397 ساعت 17:01

گفتگو با مرتضی امیری اسفندقه

شعر پارسی شعر انقلاب است

مرتضی امیری اسفندقه شاعر و مدرس زبان و ادبیات فارسی با ارائه تحلیلی از مفهوم شعر انقلاب گفت: به اعتقاد من شعر پارسی، شعر انقلاب و انقلابی است. چراکه در هیچ دوره‌ای از ادوار شعر پارسی نبوده که یک انقلاب ادبی رخ نداده باشد.

 برای مثال ناصر خسرو قبادیانی یک شاعر انقلابی است. انقلاب در شعر او، انقلابی حیاتی معنوی و اعتقادی است. ناصر خسرو به خاطر حرف‌های تند و گزنده‌اش در دوران خویش تبعید می‌شود و فحوای کلامش این بوده که جامعه ایده آل باید به تعالیم نبوی و علوی پناه ببرد؛ او شاعر ستیز است نه ستایش.

 

بعد از او، سنایی شاعر نام‌آشنای کشورمان یک شاعر انقلابی به تمام معناست. او در شعر خود جامعه را به شناخت و پایبندی به اصول دین، به بی ریایی، راستگویی و صداقت، ظلم‌ستیزی، عدالت و آزادی دعوت می‌کند.

 وی با اشاره به تعالیم انقلابی در اشعار شاعران کهن بیان کرد: همچنین در دوره ای دیگر، شعر مولوی آیینه تمام نمای فکر و فرهنگ ایرانی-اسلامی و «مثنوی معنوی» یک انقلاب در حوزه ادبیات است. شعر عطار نیز آیینه تمام‌نمای فرهنگ ایرانی- اسلامی است. حافظ، سعدی و بیدل دهلوی که آخرین نماینده سبک هندی است و در عین حال نماینده هیچ سبکی نیست، هم در اشعار خود انقلاب را به معنای اساسی کلمه که شامل حماسه‌های درون و بیرون می‌شود، پاس داشته‌اند. این مورد حتی در شعرهای فروغ فرخزاد، بامداد، سپهری و اخوان نیز به چشم می‌آید. تمام لحظات اوج مند شعر پارسی که سرشار از آزادی و آزادگی است، راوی حکایت شعر انقلاب و انقلاب شعر است.

 

نویسنده دفتر شعر «سیاه مست سایه تاک» با بیان که شعر انقلاب و انقلاب شعر در شاهنامه فردوسی در اوج خود معنا می‌شود، عنوان کرد: شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی، دژی استوار در برابر تهاجم فرهنگی زمان خود است. آنجایی که می‌گوید: «چو ایران نباشد تن من مباد». به شعر حافظ می‌رسیم؛ ایستادگی در برابر فکر منحط و پست روزگار خود مبنی بر حمله به ایران. او بیت «عیب رندان مکن ای زاهد پاکیزه سرشت... که گناه دگران بر تو نخواهند نوشت» را از آیه‌ای قرآنی در غزل خود به رخ می‌کشد؛ در این‌باره که در کار دیگران تجسس نکنید و این معنا هرگز نافی امر به معروف و نهی از منکر نیست. بلکه شعر او سرشار از نگاه انقلابی در فهم معارف قرآن است.

 

یک ایرانی هیچ وقت در حوزه ادبیات، نخواسته از فرهنگ ایرانی-اسلامی فاصله بگیرد. نه تهاجم غرب را دوست داشته و نه تهاجم عرب را. حال آن که در روزگار معاصر غرب و عرب با هم کنار می‌آیند اما ایران در برابر حمله مغولان ایستادگی کرده و شبیه آن‌ها نشده است. در واقع ایران، نه مقلد فرهنگ غرب است و نه شیفته آیین اعراب.

 دبیر علمی ششمین جشنواره بین المللی شعر انقلاب با بیان مشخصه اصلی شعر انقلاب معاصر گفت: شعر انقلاب در عصر حاضر نیز تداوم همان فکر و فرهنگ اسلاف خویش است. اساسا همه مقاومت‌ها، جنگ‌ها و جبهه‌ها برای حفظ این فرهنگ است؛ فرهنگی که هزاران سال است ما را در برابر همه آسیب‌ها و آفت‌ها مقاوم نگاه داشته و مقاوم نگاه خواهد داشت. «چمنی که تا قیامت گل او به بار بادا».

گفتنی است هفتمین جشنواره بین المللی شعر انقلاب هم‌زمان با هفته هنر انقلاب در فروردین 97 برگزار می‌شود.


نظر بگذارید

نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیکی (email):
وب سایت:
* متن نظر: