تاريخ انتشار: 1 اردیبهشت 1397 ساعت 15:01

گفتگو با ناصر فیض

کار طنز نقد هنرمندانه است

 

 

عصر آخرین یکشنبه فروردین ماه سال 97 ، محفل شعر طنز «در حلقه رندان» با حضور جمعی از شاعران کشور و استان مازندارن در حوزه هنری برگزار شد. در حاشیه این برنامه گفتگویی کوتاهی با ناصر فیض  شاعر، طنزپرداز و مدیر دفتر طنز حوزه هنری کشور داشتیم که متن این گفتگو در ادامه تقدیم می‌شود.

از دفتر طنز حوزه هنری، ساز و کار و معیار فعالیت های آن بفرمایید؟

دفتر طنز مربوط به یک نهاد و ارگان رسمی کشور یعنی حوزه هنری است که تقریباً مستقل عمل می‌کند و به عنوان یک نهاد انقلابی تعریف شده است که پیش از انقلاب وجود نداشته، طبیعی است که تعاریفی از هنر ارائه می‌دهد که با معیارهای هنر انقلابی سنخیت دارد و خصوصاً با معیارهایی که ادعا کردیم که چه کارهایی را انجام می‌دهیم و چه اتفاقاتی را قرار است که رقم بزنیم

فی نفسه ذات حوزه هنری چنین شرایطی دارد. اگر دقت کرده باشید در شعر و ادبیات شاعرانی مثل «سید حسن حسینی» «قیصر امین پور» و «سلمان هراتی» و افرادی که در حوزه‌ی فیلم،  هنرهای تجسمی و سایر رشته ها از حوزه هنری قد علم کردند چنین ویژگی‌ای داشتند. طبیعی است که معیارهایی که در هنرانقلاب هست، در این جا هم باید جریان داشته باشد .

 می شود دقیق تر به این شاخص‌ها بپردازید؟

معیارهایی که در حوزه و دفتر طنز هست یکی اخلاق در جامعه و دیگری توجه به فرهنگ و زبان فارسی است. پیشنهاد دادن برای زبان فارسی، استفاده و صیانت از ظرفیت‌های زبان، قطعاً یک طنز پرداز باید پاسدار زبان فارسی باشد. چه کسی بهتر از طنزپرداز که با نشان دادن ظرفیت  زبان فارسی بتواند این مهم را میسر کند .

 نهادینه کردن انتقاد و پذیرش اینکه طنز برای وقت گذرانی و خوش کردن اوقات دیگران نیست، حتی ممکن است در کار طنز شما (در دل) گریه کنید که ما در روایت هم داریم که مومن شادی‌اش در چهره و اندوهش در دلش است

پذیرش حرف دیگران زمانی که خوشایند شما نباشد هنر است، کار طنز نقد هنرمندانه است.

 

دفتر طنز حوزه هنری به فعالیت مکتوب ادبی بسنده می‌کند یا در زمینه‌های دیگر هم ورود خواهد کرد؟ فعلا فعالیت دفتر چه دامنه‌ای دارد؟

اساسنامه دفتر طنز شامل فعالیت‌های گسترده‌تری نسبت به آنچه رخ می‌دهد است. اما امکانات و اعتبارات نقش مهمی در گسترش فعالیت دارد. مثلاً تولید فیلم طنز نیز در دستور کار این دفتر هست لیکن این به هزینه‌ی زیادی نیاز دارد به همین دلیل بیشتر فعالیت‌های ما به طنز مکتوب معطوف شده است. البته نوشتن الفبا و ملات خوبی است و پیش زمینه فیلم و نمایش و تولیدات تلویزیونی است

همچنین ما باید تلاش کنیم فاصله طنز و لودگی را بفهمانیم و بشناسانیم. اگر بتوانیم چنین مسئله ساده‌ایی را جا بیاندازیم؛ طنز جایگاهش را خواهد یافت

در مورد سایر فعالیت‌ها نقد کتاب‌های طنز و کارگاه اسرار و ابزار نقد را باید نام برد. همچنین کلاس فیلم نامه نویسی، محفل در حلقه رندان، جشنواره طنز مکتوب و... البته تولید کتاب در حوزه طنز سخت است و توجه و وسواس بیشتری را می طلبد

 

توصیه شما به مسئولان  آفرینش های ادبی استان ها چیست (در فعالیت ها و کشف استعداد و ... )؟

اول آنکه فرصت برای همه فراهم شود. اگر از ابتدا چارچوب‌های بسته تعریف شود، مخاطب اقبال نخواهد کرد. می‌بایست جلب اعتماد کرد، اگر به دفتر طنز و آفرینش‌های ادبی استان‌ها اعتماد شود اتفاقات خوبی رخ می‌دهد. پذیرای همه باشیم، حتی اگر باور کسی با باورهای ما تعارض دارد اما می تواند حرف حساب بشنود و حرف حساب ارائه دهد . یعنی پذیرفتن یکدیگر به جای رو در رویی با هم و این بر می‌گردد به اینکه چگونه مسئولان واحدهای ادبی نشست‌ها را برگزار می‌کنند. از ابتدا چارچوبی نگذارند که فلان چیز خوانده شود و فلان چیز خوانده نشود (البته بجز مفاهیم و مطالبی که شدیداً با هنجارها فاصله دارد). اما اینکه به هر بهانه از طرح و عنوان شدن هر چیز و هر مطلبی با نگاه سلیقه‌ای محدودیت ایجاد کنیم،  این قابل پذیرش نیست. اگر فضا باز باشد، مسئول هم اهلیت داشته باشد و مورد قبول هنرمندان باشد این به شکل‌گیری و تداوم فرایند نهادینه شدن طنز کمک خواهد کرد .

نقد در شعر طنز بیشتر است. شاعران جوان (و علاقمند به شعر طنز) چه اندازه می‌توانند دست به انتقاد بزنند؟ 

باید اجازه دهیم که اشکالی که در شهر یا کشور وجود دارد، طرح شود. این استدلال که عنوان کردن مسئله دشمن شاد کن است درست نیست. پس کی و کجا باید چنین حرف‌ها و انتقاداتی را بیان کرد. می‌بایست معیارها بازتر باشد ولی به موازین هم توجه داشت. هنر این است که شرایطی فراهم شود تا نقدی منطقی ارائه شود و شخص که مورد انتقاد قرار گرفته نتواند به شیوه یا مطالب آن اعتراض کند

رندی آن است که همه مطالب را ارائه کرد و ادامه حیات طنز را نیز میسر ساخت. مطمن باشیم هرجا شعر طنز بروید مشکلات از بین می‌رود. ضمنا اگر ما خودمان یکدیگر را نقد کنیم بهتر از این است که بیگانه از ما انتقاد کند چراکه آنها اصولا دست به تخریب سراسری می‌زنند نه نقد اصولی و از سر دلسوزی

جلسه طنز « قمپز » که در قم راه اندازی شد مدل خوبی است، حتی طلبه ها نیز در این جلسه شعر طنز قرائت می‌کنند اما شکل نقد آنها مشفقانه است.

 


نظر بگذارید

نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیکی (email):
وب سایت:
* متن نظر: