تاريخ انتشار: 1 آبان 1397 ساعت 16:09

دگرخند 128اُم برگزار شد

 

۱۲8اُمین نشست دگرخند؛ دوشنبه 30 مهر ماه 1397 در سالن آفرینشهای ادبی  برگزار شد.

در این برنامه که با حضور کارشناسان و شاعران و طنزپردازان و علاقه‌مندان به ادبیات برگزارشد، اکبر کتابدار و دکتر عباس احمدی در خصوص ادبیات آیینی گفتگو کردند.

دکتر عباس احمدی: شعر آئینی امروز در نوع نگاه و زبان با گذشته متفاوت است.

اکبر کتابدار گفت: برخی شاعران طنزپرداز امروز نگاه قرآنی دارند و انتقاد سازنده با ایجاد نشاط روحی و در کنارش آموزش را مدنظر قرار داده‌اند.

128‌اُمین نشست «دگرخند» با موضوع ادبیات آیینی با نگاهی به اشعار و نوشته‌های آیینی شاعران و نویسندگان طنزپرداز و با حضور اکبر کتابدار و عباس احمدی دوشنبه 30 مهر ماه در حوزه هنری برگزار شد.

اکبر کتابدار، پژوهشگر و روزنامه نگار در ابتدای این نشست، با بیان این که برای ورود به موضوعات دینی باید چند نکته را در نظر گرفت؛ اظهار کرد: طنز اهدافی دارد و در قرآن کریم هم وقتی از تشبیهات، کنایات و استعاره ها و تمثیل استفاده می‌شود، می بینیم که به موضوعاتی پرداخته می‌شود که هم نشاط دارد و همچنین انتقاد سازنده  و آموزشی هم داشته باشد.

پرهیز از چند نکته ضروری به نظر می‌رسد. نخست این که شعر آئینی منافاتی با موضوعات دینی و مذهبی نداشته باشد. حقوق مسلمان‌ها را زیر پا نگذارد. کسی را به خنده نگیرد و یا کسی مورد تمسخر و توهین قرار نگیرد. در مثنوی نمونه های زیادی داریم که شوخی هایی خیلی لطیف و ظریف با موضوعات آیینی انجام می‌شود. خیلی از شاعران به این موضوعات پرداخته‌اند، بدون این که توهینی صورت گرفته باشد.

کتابدار با تاکید بر این که شعر آئینی را نمی توان تنها شعر مذهبی دانست؛ عنوان کرد: آئین های ملی و قومی را می توان زیرمجموعه موضوعی شعر آئینی دانست.

شعر مذهبی  از صدر اسلام وجود داشته است. نخستین شاعری که برای شهدای کربلا شعر گفته، ابواسحاق کسائی است. در عصر صفویه فضا باز می شود و همه چیز تغییر می کند و عزاداری برای اباعبدالله الحسین (ع) و یارانشان آزاد می‌شود. در همان دوران محتشم کاشانی با شعر خود، دیگر شعرهای عاشورایی را به سایه می برد.

برخی شاعران طنزپرداز امروز نگاه قرآنی دارند و انتقاد سازنده با ایجاد نشاط روحی و در کنارش آموزش را مدنظر قرار داده اند.

عباس احمدی شاعر طنزپرداز نیز با اشاره به این که ادبیات آیینی واژه ای بود که از دهه 80 وارد ادبیات معاصر شد، اظهار کرد: هر چند پیش از آن هم این ادبیات را داشته ایم؛ اما افرادی مانند محمدعلی مجاهدی سردمدار شکل گیری عنوان شعر آئینی بودند.

ادبیات آیینی می تواند گستره فراوانی داشته باشد و شامل مناجات، سوگ، مدیحه، مدح، ستایش و آئین های ملی و مذهبی باشد. آن چیزی که در این جلسه مدنظر است، این است که درباره شعر مذهبی صحبت شود.

احمدی درباره درون مایه های اشعار مذهبی کشور گفت: یک بخش از اشعار مذهبی به شعرهای توصیفی محض اختصاص دارد، شعر عاطفی تغزلی که بعد از انقلاب خیلی استفاده شد نیز بخش دیگری از شعر مذهبی است. دسته سوم هم مربوط به شعرهای ادراکی و معرفتی می‌شود.

این شاعر خاطرنشان کرد: در دهه 80 گسترش عجیبی در رابطه با شعر آئینی و مذهبی داشتیم و مفهوم جدیدی به نام شعر هیات هم در این میان وارد شد. شعر هیات باید عوام فهم و قابل ارائه در مجلس باشد. در دهه 80 شتابزدگی در انتشار کتاب های شعر مذهبی رخ داد و آثار منتشر شده در آن دوران به تنهایی با حجم تمام شعرهای مذهبی تاریخ ادبیات برابری می کند.

احمدی با تاکید بر این که شعر آئینی امروز در نوع نگاه و زبان با گذشته متفاوت است؛ گفت: امروزه در شعر هیات «بحر طویل» دوباره مرسوم شده است. ترکیب بند، ترجیع بند، مسمط، قصیده و قالب هایی از این دست هم مرسوم شده اند و البته معتقدم احیای این قالب های شعری حرکت خوبی است.

رویکرد طنز به مفاهیم مذهبی، حرکت بر روی لبه تیغ است. باید توجه داشته باشیم که از حد خود و از دایره توحیدی خارج نشود. ابوالفضل زرویی نصرآباد، ناصر فیض و بسیاری از شاعران طنزپرداز امروز، اشعار زیبایی در زمینه آئین ها و مذهب دارند  و بسیاری از شاعران طنزپرداز که بیشتر به طنز شناخته شده اند  آثار آیینی ارزنده ای دارند.

حسن ختام این نشست اشعار آیینی شاعران حاضر در جلسه بود.


نظر بگذارید

نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیکی (email):
وب سایت:
* متن نظر: